TIR Kazalarında Alarm: Artan Baskı ve Yetersiz Koşullar Riski Büyütüyor

Son dönemde yaşanan otobüs kazalarının ardından, TIR kazalarındaki artış da dikkat çekiyor. 2024 TÜİK Trafik Kaza İstatistikleri’ne göre, ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarına karışan TIR sayısı 7 bin 837 olarak kaydedildi. Bu kazalarda 106 sürücü hayatını kaybederken, 2 bin 445 kişi yaralandı. Artan kaza sayıları; sektörde güvenli sürüş, dinlenme süreleri, altyapı eksiklikleri ve denetim yetersizlikleri gibi birçok konunun yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

TIR şoförleri ise özellikle taze ürün taşımacılığında yaşanan yoğun baskı, klima ve duş eksikliği gibi sorunlarının çözümü için yetkililerden destek bekliyor.

Kaza Riski Artıyor

Trafikte Haklarım Derneği Kurucu Başkanı, sosyolog Yasemin Usta, soğuk zincir taşımacılığının sürücüler üzerinde en fazla baskının hissedildiği alan olduğunu belirtti. Usta, taze gıdaların çabuk bozulması nedeniyle işverenlerin ürünün raf ömründen bir gün bile kaybetmemek adına şoförlere ciddi baskı uyguladığını ifade ederek şunları söyledi:

“Yükleme yapılan noktadan hedefe en kısa sürede ulaşılması bekleniyor. Bu durum hem hata yapma hem de kaza riskini artırıyor ve tüm yükü sürücünün omuzlarına yüklüyor.”

TIR şoförleri, uzun yolda taze ürün yetiştirme baskısı nedeniyle mola vermekte zorlandıklarını dile getiriyor.

Fire Vermek Yok

Yurt içinde ve yurt dışında yaklaşık 7 yıldır taşımacılık yapan TIR şoförü Fehmi Güngörmez, soğuk zincir taşımacılığında dinlenme sürelerinin minimum seviyede tutulduğunu ve şoförlerin ciddi baskı altında çalıştığını belirtti. Güngörmez, yaşadıkları durumu şu sözlerle anlattı:

“Ceza yeme pahasına molaları kısa tutmak zorunda kalıyoruz. İşverenler, ‘Cezanı ben öderim, yeter ki üründe raf ömrü kısalmasın, fire vermeyelim’ diyor. Bu da sürücünün yorgun düşmesine ve kaza riskinin artmasına neden oluyor.”

Klima ‘Kusur’ Sayılıyor

Güngörmez, Avrupa ülkelerinde sürücünün dinlenmiş olmasına büyük önem verildiğini, haftalık sürüş süreleri ve molaların sıkı şekilde denetlendiğini belirtti. Türkiye’de ise TIR’lara sonradan takılan park klimalarının araç muayenesinde kusur olarak değerlendirildiğine dikkat çekti.

Duş Yok, Şartlar Kötü

Türkiye’deki TIR parkları ve dinlenme tesislerinin fiziksel ve hijyen koşullarının yetersizliğine dikkat çeken TIR şoförü Ali Asaf Dursay, şunları söyledi:

“10 tesisten yalnızca birinde duş bulunuyor, o da çoğu zaman hijyenik değil. Tuvaletler ve yemek alanları temizlik açısından yetersiz. Temiz olan tesisler ise çok pahalı. Bu nedenle birçok şoför, yemeklerini kendi imkânlarıyla hazırlamak zorunda kalıyor.”

Hijyen Sıkıntısı

Uluslararası taşımacılık yapan şoförlerin Türkiye’den çıkışta kullandığı TIR parklarına da değinen Dursay, bu alanlarda yaşanan sorunları şu sözlerle aktardı:

“Belirli bir ücret karşılığında park ediyoruz ancak verilen hizmet bu ücretin karşılığını kesinlikle yansıtmıyor. Temizlik personeli var ama yetersiz kalıyor. Hijyen konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyoruz.”