Avrupa Birliği, uluslararası karayolu taşımacılığında sürüş ve dinlenme sürelerinin daha sıkı ve şeffaf şekilde denetlenebilmesi için Yeni Nesil Akıllı Takograf (Smart Tachograph 2 – G2v2) kullanımını aşamalı olarak zorunlu hale getirmiştir. Bu düzenlemeler, AB ülkelerine yük taşıyan tüm uluslararası taşıyıcıları ve dolayısıyla Türk TIR şoförlerini de doğrudan ilgilendirmektedir.
Başlıca tarihler özetle şöyle:
-
21 Ağustos 2023’ten sonra trafiğe çıkan yeni araçlar
AB’de tescil edilen yeni ağır ticari araçlarda Smart Tachograph 2 kullanımı zorunlu hale geldi.
-
2023–2025 dönemi (kademeli geçiş süreci)
Uluslararası taşıma yapan ve hâlâ eski nesil takograf bulunan araçların, belirlenen takvim doğrultusunda yeni nesil takografa geçişi isteniyor. Bu süreçte ülkeler kendi iç denetim planlarını uygulamaya koydu.
-
18–19 Ağustos 2025 itibarıyla
AB mevzuatına göre, uluslararası taşımacılık yapan ağır ticari araçlarda Smart Tachograph 2’ye geçişin tamamlanması hedefleniyor. Uyum sağlamayan araçlara, ülke bazında değişmekle birlikte para cezası, trafikten men ve seferin devam edememesi gibi yaptırımlar uygulanabiliyor.
-
1 Temmuz 2026 sonrası
2,5 ton üzeri hafif ticari araçlar için de Smart Tachograph 2 zorunluluğunun devreye girmesi öngörülüyor. Bu tarihle birlikte, AB’de faaliyet gösteren daha küçük ölçekli ticari araçlar da akıllı takograf kapsamına alınacak.
Yeni Nesil Takografın Getirdiği Başlıca Yenilikler:
-
Araç konumunun uydu (GNSS) üzerinden otomatik kaydı
-
Sınır geçişlerinin otomatik işlenmesi
-
Yol kenarı denetimlerinde cihazın, uzaktan (DSRC) ön kontrol yapılmasına imkân vermesi
-
Kayıtların dijital olarak daha güvenli saklanması
-
Kabotaj ve uluslararası taşımalarda kural ihlallerinin daha kolay tespit edilmesi
Bu sayede sürücülerin çalışma/dinlenme süreleri, hız ihlalleri ve sınır geçişleri AB genelinde daha standart ve şeffaf bir şekilde takip edilebilmektedir.