Eğitim Hayatı ve Akademik Kariyeri

Ömer Bolat, ilk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamladıktan sonra, 1984 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ekonomik İlişkiler Bölümü’nden mezun olmuştur. Akademik kariyerine yurtdışında devam eden Bolat, yüksek lisans eğitimini Avrupa Entegrasyonu üzerine Amsterdam Üniversitesi Avrupa Enstitüsü’nde tamamlamış, ardından Almanya’da Kiel Üniversitesi Dünya Ekonomisi Enstitüsü’nde Uluslararası Ekonomi ve İşletme programında yüksek lisans yapmıştır. Türkiye’ye döndükten sonra, Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü’nde doktorasını tamamlayarak akademik kariyerine devam etmiştir.

2014 yılında doçent, 2019 yılında ise profesörlük unvanlarını almıştır. Akademik hayatında İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde öğretim üyeliği ve İstanbul Ticaret Üniversitesi İşletme Bölümü’nde öğretim üyeliği yapmıştır. Ayrıca, “Girişimcilik ve Yeni İş Modelleri” ve “Liderlik Teorileri” derslerini vererek gençlere ilham kaynağı olmuştur.

İş ve Sivil Toplum Kariyeri

Ömer Bolat, Türkiye’nin ekonomik ve iş dünyasında uzun yıllara dayanan bir kariyere sahiptir. 1982-1993 yılları arasında İktisadi Kalkınma Vakfı’nda (İKV) uzman-araştırmacı olarak çalıştı. 1993 yılında ise Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği’nde (MÜSİAD) Genel Sekreterlik görevine getirildi. MÜSİAD’daki 15 yıllık görev süresi boyunca 7 yıl Genel Sekreterlik, 4 yıl Genel Başkan Yardımcılığı ve 4 yıl boyunca Genel Başkanlık yaptı. 2008 yılından itibaren MÜSİAD Yüksek İstişare Heyeti üyesi olarak görev yapmaya devam etmektedir.

Ek olarak, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’nda (DEİK) Yönetim Kurulu Üyeliği yapmış, Mayıs 2000’den 2 Haziran 2023 tarihine kadar 23 yıl boyunca ALBAYRAK Holding A.Ş.’de Genel Koordinatör (CEO) olarak görev almıştır. Bu süre boyunca Albayrak Medya Grubu tarafından yayımlanan Derin Ekonomi ve Z-Raporu dergilerinde üst yöneticilik ve köşe yazarlığı yapmıştır. KREA-MICE Organizasyonunun düzenlediği Altın Lider Ödülleri’nde iki yıl üst üste “Türkiye’nin En Başarılı CEO’ları – Altın Lider Ödülü”ne layık görülmüştür.

Siyasi Kariyeri ve Ticaret Bakanlığı Görevi

AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nda (MKYK) 2012-2015 yılları arasında üye olarak görev yapan Bolat, ayrıca Ekonomik İşler Başkan Yardımcısı olarak partinin ekonomi politikalarına katkı sağlamıştır. 2015-2016 yıllarında ise AK Parti Siyasi Erdem ve Etik Kurulu asil üyesi olarak partideki görevlerine devam etmiştir. 4 Haziran 2023’te Recep Tayyip Erdoğan tarafından Ticaret Bakanı olarak atanan Ömer Bolat, Türkiye’nin ticaret politikalarının oluşturulmasında önemli bir rol üstlenmektedir.

Öne Çıkan Görevleri ve Katkıları

Ömer Bolat, Türkiye’nin iş dünyasında ve sivil toplum kuruluşlarında pek çok önemli pozisyonda görev almıştır. TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. Yönetim Kurulu üyeliği, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyeliği ve TOBB-TİM Yönetim Kurulu üyeliği gibi görevlerde bulunarak ülkenin sanayi ve ekonomi politikalarına katkı sağlamıştır. Türkiye Diyanet Vakfı, İlim Yayma Cemiyeti ve Karadeniz Vakfı gibi kurumlarda yüksek istişare heyeti üyeliklerinde yer alarak sosyal projelere de destek vermiştir.

Kişisel Yaşamı

Ömer Bolat, evli ve iki çocuk babasıdır. İngilizce ve Almanca bilen Bolat, akademik kariyeri boyunca yaklaşık 30 rapor, 4 kitap ve 300’ü aşkın makale yayımlayarak Türkiye’nin ekonomi ve siyaset alanındaki bilgi birikimine katkı sunmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

Ömer Bolat aslen nerelidir?
Ömer Bolat, İstanbul doğumludur ve tüm eğitim hayatını İstanbul’da tamamlamıştır.

Ömer Bolat kaç yaşındadır?
Ömer Bolat, 30 Ağustos 1963 doğumludur ve 2023 yılı itibarıyla 60 yaşındadır.

Ömer Bolat’ın akademik kariyerinde hangi unvanları bulunmaktadır?
Bolat, 2014 yılında doçent, 2019 yılında ise profesör unvanını almıştır.

Ticaret Bakanlığı görevine ne zaman başladı?
Ömer Bolat, 4 Haziran 2023 tarihinde Recep Tayyip Erdoğan tarafından Ticaret Bakanı olarak atanmıştır.

Ömer Bolat hangi dillerde konuşabilmektedir?
Bolat, İngilizceyi ileri düzeyde, Almancayı ise iyi düzeyde konuşabilmektedir.

Vize krizinin aşılması ve şoförlerin mağduriyetinin giderilmesi adına şu temel başlıklar öne çıkmaktadır:

1. Diplomatik ve Sektörel Girişimler

• Kotanın Arttırılması: UTSYD gibi sivil toplum kuruluşlarının, konsolosluklar ve ilgili bakanlıklarla koordineli çalışarak lojistik sektörüne özel randevu kontenjanları talep etmesi büyük önem taşır.

• Vize Serbestisi Talebi: Şoförlerin “hizmet sunan profesyoneller” statüsünde değerlendirilerek, vize süreçlerinin hızlandırılması veya belirli kolaylıklar sağlanması yönündeki lobi faaliyetleri sektörü rahatlatacaktır.

2. Şoförlerin İzlemesi Gereken Adımlar

Randevu “borsasının” oluştuğu bu dönemde, mağdur olmamak için şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Resmi Kanallar: Randevular için sadece yetkili aracı kurumların (VFS Global, iDATA vb.) resmi siteleri üzerinden işlem yapılmalı, “randevu alma garantisi” veren gayri resmi aracılardan kaçınılmalıdır.

• Belge Tamlığı: Eksik veya hatalı belgeler, zaten zor alınan randevuların iptaline veya vizenin reddine neden olabilir. Özellikle mesleki belgelerin (SRC, dijital takograf kartı vb.) güncelliği kontrol edilmelidir.

3. UTSYD’nin Rolü ve Destek Birimleri

• Hukuki Destek: Haksız vize reddi veya randevu engelleriyle karşılaşan üyeler için derneğin bünyesindeki hukuk birimlerinden danışmanlık alınması bir çözüm yoludur.

• Ortak Ses Olma: Bireysel başvurulardan ziyade, dernek çatısı altında toplanan şikayetlerin toplu olarak yetkililere iletilmesi, sorunun çözümünü hızlandırabilir.

Sektörün bu randevu ve vize çıkmazından kurtulması, sadece şoförler için değil, Türkiye’nin ihracat hedefleri için de hayati önem taşıyor. Bu konuda dernek muhcadeleye devam ediyor

Cuma günü akşam saatleinde yapılan saldırının ardından şirketten bir açıklama yapıldı. Geminin limanda bağlı durumdayken Iskander tipi bir füzeyle vurulduğunu belirten şirket, hem yolcu hem de yük taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteriyor, ayrıca Türkiye ile Ukrayna arasında düzenli seferler gerçekleştiriyor.

Olayın ardından Dışişleri Bakanlığı’ndan da bir açıklama geldi.

‘Ukrayna’nın Chornomorsk Limanı’na yönelik olarak bugün (12 Aralık) düzenlenen saldırıda bir Türk şirketine ait yabancı bandıralı geminin de hasar görmesi, bölgemizde devam eden savaşın Karadeniz sathına yayılması ile deniz güvenliği ve seyrüsefer serbestisi bakımından daha önce kayda geçirdiğimiz endişelerimizin haklılığına işaret etmektedir’ ifadelerinin kullanıldığı açıklamada, saldırı sonucunda herhangi bir Türk vatandaşının yaralanmadığı ifade edildi.

TIR şoförleri ise özellikle taze ürün taşımacılığında yaşanan yoğun baskı, klima ve duş eksikliği gibi sorunlarının çözümü için yetkililerden destek bekliyor.

Kaza Riski Artıyor

Trafikte Haklarım Derneği Kurucu Başkanı, sosyolog Yasemin Usta, soğuk zincir taşımacılığının sürücüler üzerinde en fazla baskının hissedildiği alan olduğunu belirtti. Usta, taze gıdaların çabuk bozulması nedeniyle işverenlerin ürünün raf ömründen bir gün bile kaybetmemek adına şoförlere ciddi baskı uyguladığını ifade ederek şunları söyledi:

“Yükleme yapılan noktadan hedefe en kısa sürede ulaşılması bekleniyor. Bu durum hem hata yapma hem de kaza riskini artırıyor ve tüm yükü sürücünün omuzlarına yüklüyor.”

TIR şoförleri, uzun yolda taze ürün yetiştirme baskısı nedeniyle mola vermekte zorlandıklarını dile getiriyor.

Fire Vermek Yok

Yurt içinde ve yurt dışında yaklaşık 7 yıldır taşımacılık yapan TIR şoförü Fehmi Güngörmez, soğuk zincir taşımacılığında dinlenme sürelerinin minimum seviyede tutulduğunu ve şoförlerin ciddi baskı altında çalıştığını belirtti. Güngörmez, yaşadıkları durumu şu sözlerle anlattı:

“Ceza yeme pahasına molaları kısa tutmak zorunda kalıyoruz. İşverenler, ‘Cezanı ben öderim, yeter ki üründe raf ömrü kısalmasın, fire vermeyelim’ diyor. Bu da sürücünün yorgun düşmesine ve kaza riskinin artmasına neden oluyor.”

Klima ‘Kusur’ Sayılıyor

Güngörmez, Avrupa ülkelerinde sürücünün dinlenmiş olmasına büyük önem verildiğini, haftalık sürüş süreleri ve molaların sıkı şekilde denetlendiğini belirtti. Türkiye’de ise TIR’lara sonradan takılan park klimalarının araç muayenesinde kusur olarak değerlendirildiğine dikkat çekti.

Duş Yok, Şartlar Kötü

Türkiye’deki TIR parkları ve dinlenme tesislerinin fiziksel ve hijyen koşullarının yetersizliğine dikkat çeken TIR şoförü Ali Asaf Dursay, şunları söyledi:

“10 tesisten yalnızca birinde duş bulunuyor, o da çoğu zaman hijyenik değil. Tuvaletler ve yemek alanları temizlik açısından yetersiz. Temiz olan tesisler ise çok pahalı. Bu nedenle birçok şoför, yemeklerini kendi imkânlarıyla hazırlamak zorunda kalıyor.”

Hijyen Sıkıntısı

Uluslararası taşımacılık yapan şoförlerin Türkiye’den çıkışta kullandığı TIR parklarına da değinen Dursay, bu alanlarda yaşanan sorunları şu sözlerle aktardı:

“Belirli bir ücret karşılığında park ediyoruz ancak verilen hizmet bu ücretin karşılığını kesinlikle yansıtmıyor. Temizlik personeli var ama yetersiz kalıyor. Hijyen konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyoruz.”

Yüksek Mahkeme, sefer priminin içerisinde bulunan gümrük, otopark gibi giderlerin düşülerek TIR şoförünün ücretinin belirlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Bir lojistik firmasında yıllarca çalışan TIR şoförü, ücretlerinin ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmesini feshetti. Haklarını alamayan Şoför, İş Mahkemesi’nin yolunu tuttu. Aylık asgari ücret tutarında sabit ücret ile ilave olarak sefer başına 600 Dolar aldığını, ücret alacaklarının ödenmemesine dayalı olarak iş akdini haklı sebeplerle feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı alacağına hükmedilmesini talep etti. Davalı şirket, davanın reddi gerektiğini savundu. Bilirkişi raporunu esas alan mahkeme, davanın kabulüne karar verdi. Davalı, kararı temyiz edince devreye Yargıtay 9. Hukuk Dairesi girdi. Geçtiğimiz günlerde kararını açıklayan daire, sefer primlerinin nasıl hesaplanacağına dair önemli kriterleri netleştirdi. Kararda şöyle denildi: “Somut olayda davacı uluslararası TIR şoförü olarak aylık ücret ve sefer primi karşılığında çalışmaktadır. Dinlenen davacı tanığı Azerbaycan ve Ermenistan’a gidildiğin zaman 600 Dolar, Gürcistan’a gidildiğinde ise 400 Dolar sefer primi verildiğini beyan etmiştir. Verilen paranın içinde yakıt masrafı hariç olmak üzere yapılan giderlerin de olduğunu, davalı tanıkları ise yol harcırahı adı altında bir ödeme yapılmadığını, yapılan ödemenin şoförlerin Yemek ihtiyacı, araç giderleri ya da resmi giderler için verildiğini belirtmiştir. Davacı tanığı her ne kadar husumetli ise de, yurtdışı seferlerinde şoförlere harcırah verildiği ve bu harcırahtan şoföre 300 Dolar ile 500 Dolar arası bir miktarın kaldığı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda tanık beyanları ve emsal dosya dikkate alındığında davacıya sefer primi ödemesi yapıldığı ancak sefer priminin içerisinde gümrük, park giderleri gibi giderlerin de bulunduğu anlaşılmakla, mahkemece bu giderlerin ne kadar olduğu araştırılmalı gerekirse tanıklar yeniden dinlenmek sureti ile verilen ücretten ne kadarının şoföre kaldığı belirlenmeli sonucuna göre de fesih olgusunun tekrar değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.”

1967 Pınarbaşı doğumlu olan Gürsel Tutar, 28 yıllık eşi Semiha Hanım ve üniversitede öğrenim gören iki oğluyla mütevazı bir yaşam sürüyor. O, Türkiye’deki binlerce hatta on binlerce TIR şoföründen yalnızca biri. Mesleği, günlerce hatta aylarca evinden ve vatanından uzak kalmayı gerektiren oldukça zor ve meşakkatli bir yolculuk. En çok da aile hasretini derinden hissedenlerden… Bunun sebebi ise çok net: Ekmek parası.

Uluslararası TIR Şoförleri Derneği Genel Başkan Yardımcılığı görevini de yürüten Tutar, yıllar boyunca yaşadığı tüm sıkıntıları ve sektörde karşılaşılan sorunları bir araya getirerek kitaplaştırdı. “Tenekede Hayat”, TIR şoförlerinin hem yurt içinde hem de yurt dışında maruz kaldıkları problemlere dikkat çekmeyi amaçlıyor.

Kitabın hazırlık sürecini gazetemize anlatan Tutar, şu sözleri kaydetti:

“Daha önce yaşadıklarımı anı olarak tutuyordum. Bir şair arkadaşımızla konuştuk ve bunları kitap haline getirmeye karar verdik. Sorunlarımızı çeşitli platformlarda dile getirdik ama sonuç alamayınca kitabı çıkarmayı düşündük. İnşallah muvaffak oluruz. Sesimizi duyurmak için gerekirse bundan sonra da yazmaya devam edeceğim. Nereye giderseniz gidin, sorunlarınızı iletebileceğiniz bir muhatap bulamıyorsunuz.”